Trong nhiều năm, căn bếp đối với tôi chỉ là nơi để giải quyết cơn đói càng nhanh càng tốt. Tôi ăn vội trước màn hình, gọi đồ giao tận nơi, hâm lại thức ăn nguội và nuốt cho xong bữa để quay lại với công việc. Cho đến một ngày mệt mỏi nọ, tôi đứng bần thần trước tủ lạnh và bỗng thấy thèm được tự tay nấu một thứ gì đó. Không phải vì đói, mà vì tôi cần một khoảng lặng cho riêng mình. Buổi tối hôm ấy, khi ngồi xuống bên bát canh nóng do chính mình nấu, tôi nhận ra nấu ăn có thể là một cách chăm sóc bản thân sâu sắc mà tôi đã bỏ quên bấy lâu.
Căn bếp là nơi tâm trí được nghỉ ngơi
Điều đầu tiên tôi cảm nhận được khi bắt đầu nấu ăn thường xuyên là sự tĩnh lặng lạ lùng trong đầu. Khi tay tôi bận rửa rau, thái hành, canh lửa, tâm trí không còn chỗ trống để lo lắng về những email chưa trả lời hay những cuộc trò chuyện dang dở. Nấu ăn buộc tôi phải có mặt ở đây và bây giờ, bởi nếu lơ đãng thì nồi cơm sẽ khê, món xào sẽ cháy.
Tôi bắt đầu chú ý đến những chi tiết mà trước đây mình chưa từng để tâm. Tiếng dầu reo lách tách khi gặp tỏi phi, màu xanh chuyển sậm của rau cải khi vừa chín tới, mùi thơm ngọt lan ra khi hành tây được xào từ tốn trên lửa nhỏ. Những cảm giác nhỏ bé ấy kéo tôi ra khỏi guồng quay suy nghĩ và neo tôi vào thực tại. Đó chính là một hình thức thiền định mà không cần phải ngồi khoanh chân nhắm mắt.
Mỗi món ăn là một câu chuyện
Càng nấu, tôi càng nhận ra thức ăn không chỉ là dinh dưỡng, nó còn là ký ức và tình thân. Món cá kho tiêu tôi làm gợi lại những bữa cơm chiều mưa của mẹ. Nồi cháo hành tôi nấu cho mình mỗi khi ốm mang theo bàn tay chăm sóc của bà ngày xưa. Khi tôi tự tay tái hiện những món ăn quen thuộc đó, tôi như đang đối thoại với quá khứ, với những người đã nuôi lớn mình bằng cả tấm lòng.
Có lần tôi gọi điện hỏi mẹ công thức món canh chua mà cả nhà từng mê. Cuộc gọi lẽ ra chỉ để hỏi vài nguyên liệu lại kéo dài thành gần một tiếng đồng hồ ôn lại kỷ niệm. Mẹ kể về những ngày khó khăn mà một nồi canh chua cũng là cả sự cố gắng. Món ăn trở thành sợi dây nối tôi với gốc rễ của mình, thứ mà những bữa cơm hộp vô danh không bao giờ mang lại được.
Nấu ăn dạy tôi về sự kiên nhẫn và chấp nhận
Không phải món nào tôi nấu cũng ngon. Có những nồi thịt kho mặn chát, những mẻ bánh cháy xém, những lần nêm nếm hỏng phải bỏ đi. Nhưng chính căn bếp lại là nơi dạy tôi cách đối diện với sai sót một cách nhẹ nhàng. Một món hỏng không phải là thất bại của cả con người tôi, nó chỉ đơn giản là lần này chưa được, mai mình thử lại.
Nấu ăn cũng dạy tôi rằng nhiều thứ ngon lành cần thời gian và không thể thúc ép. Một nồi nước dùng trong veo, ngọt thanh chỉ có được khi ninh xương thật lâu trên lửa liu riu. Một hũ dưa muối giòn ngon cần vài ngày chờ đợi. Trong một thế giới đề cao tốc độ, căn bếp lặng lẽ nhắc tôi rằng có những giá trị chỉ nảy sinh từ sự chậm rãi và chờ đợi đúng lúc.
Bắt đầu từ những điều nhỏ bé
Nếu bạn cũng muốn tìm lại niềm vui trong căn bếp, tôi nghĩ không cần phải bắt đầu bằng những món cầu kỳ. Chính tôi đã đi từ những bước rất giản dị:
- Chọn một món đơn giản mà mình thật sự thích ăn, thay vì cố nấu thứ gì đó cao siêu để gây ấn tượng. Một bát mì trứng nấu đàng hoàng còn đáng quý hơn một món phức tạp làm cho có.
- Dọn dẹp bàn ăn tử tế và tắt điện thoại trong lúc ăn. Ngồi xuống ăn trong yên tĩnh giúp tôi thật sự thưởng thức thành quả của mình.
- Đi chợ và chọn nguyên liệu bằng tay. Cảm giác cầm mớ rau còn tươi, chọn con cá tươi rói khiến bữa ăn trở nên gần gũi ngay từ khâu chuẩn bị.
- Cho phép mình nấu hỏng mà không tự trách. Xem mỗi lần vào bếp là một buổi thực hành, không phải một kỳ thi.
Bữa ăn như một hành động yêu thương
Điều đẹp đẽ nhất mà việc nấu ăn mang lại cho tôi là nó biến một nhu cầu sinh tồn tầm thường thành một hành động chăm sóc đầy ý nghĩa. Khi tôi nấu cho bản thân, tôi đang nói với chính mình rằng tôi xứng đáng được ăn một bữa tử tế, được ngồi xuống nghỉ ngơi, được đối xử dịu dàng. Khi tôi nấu cho người khác, đó là cách tôi trao đi tình thương mà không cần lời nói.
Giờ đây, dù ngày bận rộn đến đâu, tôi vẫn cố gắng dành ra vài buổi tối trong tuần để tự vào bếp. Không phải vì tôi nấu giỏi, mà vì tôi trân trọng khoảng thời gian được trở về với chính mình bên bếp lửa. Trong tiếng dao thớt lách cách và làn khói ấm bốc lên từ nồi canh, tôi tìm thấy một sự bình yên giản dị mà không nơi nào khác cho tôi được. Hóa ra, đôi khi con đường ngắn nhất để trở về với bản thân lại đi ngang qua căn bếp nhỏ của chính mình.